KRONIKA KOŁA GMINNEGO ZBOWiD w KRYNICACH. Kronika działalności Batalionów Chłopskich w gminie Krynice.
KRONIKA KOŁA GMINNEGO ZBOWiD w KRYNICACH.
Zbiór archiwalny
Kronika działalności Batalionów Chłopskich w gminie Krynice. Założona w 1986 roku w Krynicach przez Zarząd Gminnego Koła Zwiazku Bojowników o Wolność i Deemokrację. W skład Zarządu Koła wchodzili: Prezes Franciszek Gromek, Sekretarz Władysław Pióro, Skarbnik Franciszek Hacia. Kronikę sporządzili Przewodniczący Komitetu Historycznego Ksawery Semczuk i Leontyna Chmiel Członkini Komisji Historycznej.
Kronika Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Gminnego Koła w Krynicach została założona z inicjatywy byłych żołnierzy Batalionów Chłopskich Okręgu Tomaszowskiego, wchodzących w skład Zarządu Gminnego Koła BCh. Kronika jest jedynym tego typu, rodzimym źródłem wiedzy dotyczącym okresu okupacji i działalności Batalionów Chłopskich oraz oddziałów Armii Krajowej gminy Krynice. W 1986 roku powołany został komitet redakcyjny, którego celem było zebranie i uporządkowanie dokumentacji związanych z działalnością oddziałów Batalionów Chłopskich na terenie gminy Krynice w okresie okupacji. Informacje były pozyskiwane ze wspomnień, z zasobów partyzantów i ich rodzin. Dzięki temu zostały zebrane w jednym miejscu zasoby, które zapewne uległyby rozproszeniu w archiwach domowych. Redaktorzy zwrócili dużą uwagę na uzupełnienie biogramów partyzantów o ich portrety, a także zdjęcia pochodzące z indywidualnych albumów domowych. Niejednokrotnie uzupełnionych o interesujące informacje dotyczące dowódców BCh. Prezentacja oddziałów partyzanckich wywodzących się z większości wsi gminy Krynice daje obraz także życia ówczesnych mieszkańców. Duże znaczenie ma tutaj przekazanie historii ruchu ludowego, który w okresie międzywojennym był w Krynicach niezwykle aktywny. Kronika jest wyjątkowym rękopisem, uzupełnionym o fotografie, wspomnienia i wycinki prasowe dotyczące tragicznych wydarzeń – pacyfikacji i wysiedleń 1942 i 1943 roku, jakie dotknęły mieszkańców gminy Krynice. Kronika ZBOWiD Gminnego Koła Batalionów Chłopskich to też swoista dokumentacja działalności partyzantów wywodzących się ze wszystkich wsi naszej gminy, będąca niezwykłym przekazem dla następnych pokoleń o bohaterach stąd, pradziadkach, dziadkach, prababciach, sąsiadach…W kronice opisano szczegółowo wydarzenia z 1 lutego 1943 roku, kiedy to oddziały Batalionów Chłopskich, wspierane przez pluton Armii Krajowej, stoczyły walkę z siłami niemieckimi, broniąc wieś przed pacyfikacją. Partyzanci zadali olbrzymie straty przeciwnikom, a zwycięstwo nad Niemcami zatrzymało akcję wysiedleńczą na niemal pół roku. Obecnie te wydarzenia określane są początkiem Powstania Zamojskiego. Kronika stanowi także jedyną dokumentację fotograficzną obchodów rocznicowych dotyczącą Bitwy pod Zaborecznem 1 lutego 1943, począwszy od 1944 roku aż do lat 90.XXwieku. Kronika jest nieocenionym źródłem informacji, ilustrowanym bogatym zbiorem archiwalnych fotografii o historii gminy Krynice, a także o bohaterach, którzy walczyli o wolność i niepodległość Polski. Kronika ZBOWiD była dotychczas przechowywana w siedzibie Gminnego Koła Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich, w Urzędzie Gminy Krynice. Była tez eksponowana od schyłku lat 80.XX wieku podczas corocznych obchodów rocznicowych związanych z Bitwą pod Zaborecznem 1 lutego 1943 r. w obronie Zamojszczyzny. W związku z pogarszającym się stanem zachowania księgi i jej narażeniem na zniszczenia podczas ekspozycji dostępnej publicznie podczas wydarzeń rocznicowych, od kilku lat jest pokazywana wyłącznie w gablocie. Jednakże jest udostępniania badaczom historii i rodzinom partyzantów. W związku z brakiem opiekunów ze Strony OZŻBCh w Krynicach księga jest przechowywana w szafie na dokumenty w Gminnym Ośrodku Kultury w Krynicach w pudełku bezkwasowym.
